Przemysłowa Bydgoszcz - na zapleczu miasta

Bydgoszcz dla rowerzystów to nie tylko atrakcyjne szlaki nad Brdą, Kanałem Bydgoskim, w centrum i w Myślęcinku. Wszystkim cyklistom polecam wycieczkę, która prowadzi w okolice zdominowane przez kominy, hale produkcyjne, magazyny, wysokie płoty, bocznice kolejowe i inne industrialne wynalazki. Są w naszym mieście takie miejsca gdzie ruiny dawnych zakładów, zmodernizowane hale produkcyjne oraz komunalna infrastruktura przemysłowa tworzą niepowtarzalny klimat, który warto odkryć.

Bydgoszcz jest ważnym ośrodkiem gospodarczym i przemysłowym, bogatym w typową infrastrukturę techniczną, która umożliwia funkcjonowanie dużych firm produkcyjnych. Oprócz zakładów przemysłowych w mieście znajdują się także ważne instalacje, które zapewniają mieszkańcom zaopatrzenie w podstawowe media (prąd, woda, ciepło) oraz usługi (odbiór śmieci, ścieków itp.)

Niestety po 1989 roku Bydgoszcz systematycznie traciła swój dawny, przemysłowy charakter. Wiele dużych i znanych w kraju zakładów upadło, tereny po nich zostały sprzedane, a nowi inwestorzy całkowicie zmienili wygląd i charakter tych miejsc. Upadły między innymi zakłady „Romet”, „Kobra”, „Techma”, „Modus”, a znacznie ograniczyły swoją działalność takie firmy, jak „Belma”, „Eltra”, „Famor”, „Foton”. Niestety nie wszędzie na miejscu dawnych fabryk powstały nowoczesne ośrodki. Przemierzając przemysłowe dzielnice Bydgoszczy często możemy natrafić na pozostałości "dawnej cywilizacji industrialnej" - dziurawe płoty, zardzewiałe konstrukcje stalowe, opuszczone magazny, zdewastowane budynki, resztki torów kolejowych i infrastruktury transportowej.

Największym i najbardziej tajemniczym zakładem produkcyjnym w mieście są Zakłady Chemiczne ZACHEM S.A. Położone w pd. zach. części miasta stanowią ważny punkt na gospodarczej mapie Bydgoszczy. Jednak w świadomości wielu bydgoszczan Zachem to coś więc niż tylko fabryka. Na wyobraźnię mieszkańców oddziałuje przede wszystkim wielkość i położenie zakładów oraz ich całkowita niedostępność. Zachemu nie da się właściwie zobaczyć. Praktycznie wszystkie instalacje przemysłowe są ukryte głęboko w lasach. Na teren zakładów można wjechać tylko przez specjalne bramy, a cały obszar fabryki otacza trudna do sforsowania, podwójna opaska ogrodzenia ozdobionego drutem kolczastym. Dla tych, którzy nie do końca zdają sobie sprawę z wielkości zakładów, polecam zajrzeć na mapę (najlepiej google maps, albo zumi) i obejrzeć sobie teren przedsiębiorstwa. Powierzchnia jaką zajmują zakłady to obszar wielkości miasteczka. Warto też zwrócić uwagę na dużą liczbę dróg oraz rozbudowaną sieć torów kolejowych.

Tajemniczości zakładom dodaje także ich przeszłość. W okresie II wojny światowej powstała tutaj fabryka zbrojeniowa. Fabryka produkowała między innymi amunicję na potrzeby hitlerowskiej armii. Zaraz po wojnie, pod koniec lat 40-tych, w sąsiedztwie zburzonej niemieckiej fabryki rozpoczęły swoją działalność zakłady produkujące trotyl - groźą substancję wykorzystywaną przy produkcji materiałów wybuchowych. To był początek współczesnych zakładów chemicznych Zachem. Dziś na obszarze Zachemu nadal produkuje się materiały wybuchowe, ale formalnie produkcją zajmuje się firma Nitro-Chem. Produkcja chemiczna i przeprowadzane w zakładzie syntezy wielu niebezpiecznych związków oddziaływują na wyobraźnię. Od ponad 50 lat mieszkańcy Bydgoszczy, a zwłaszcza osiedli położonych w sąsiedztwie fabryki, żyją ze świadomością zagrożenia jakie może wywołać awaria w zakładach. Na przestrzeni kilkudziesięciu lat dochodziło tutaj do wielu niebezpiecznych sytuacji. W wyniku awarii życie tracili pracownicy firmy, a do atmosfery przedostawały się niebezpieczne substancje. Tylko na przestrzeni 4 lat (2003-2007) na terenie Zachemu odnotowano aż 7 poważnych zdarzeń.

Wszystkich chętnych do wyprawy w przemysłowe otchłanie naszego miasta zapraszam do zapoznania się z trasą Bydgoszcz Przemysłowa, którą prezentuje w dziale Trasy bydgoskie. Oczywiście trasa ta nie skupia w sobie wszystkich atrakcji i prowadzi zaledwie przez przemysłowy wycinek naszego miasta, dlatego wszystkich zachęcam do planowania swoich unikalnych wycieczek i odwiedzania na rowerze różnych miejsc.